Lực ma sát là gì? Lực ma sát xuất hiện khi nào, tác dụng?

1 Tháng Sáu, 2022 108 HoangCuc

Lực ma sát đóng vai trò quan trọng trong đời sống, nó vừa có ích mà cũng vừa có hại. Vậy lực ma sát là gì? Lực ma sát xuất hiện ở đâu? Có bao nhiêu lực ma sát? Tất cả những vấn đề này sẽ được giúp tôi giải đáp ngay sau đây!

Lực ma sát là gì?

Trong vật lý học thì ma sát là một loại lực cản xuất hiện giữa các bề mặt vật chất, có thể chống lại xu hướng thay đổi vị trí một cách tương đối giữa hai bề mặt. Hay nói một cách đơn giản là các lực cản trở chuyển động của một vật, được tạo ra bởi những vật tiếp xúc với nó và được gọi là lực ma sát.

Lực ma sát là gì

Lực ma sát là gì?

Lực ma sát làm chuyển hóa động năng của chuyển động tương đối giữa các bề mặt thành năng lượng ở một dạng khác. Việc chuyển hóa năng lượng thường là do va chạm giữa các phân tử của hai bề mặt và có thể gây ra chuyển động nhiệt năng hoặc thế năng dự trữ trong biến dạng của bề mặt hoặc chuyển động của các electron, được tích lũy một phần thành điện năng hay quang năng. Đa số các trường hợp trong thực tế thì động năng của các bề mặt được chuyển hóa chủ yếu thành nhiệt năng.

Có mấy loại lực ma sát?

Có 3 loại lực ma sát bao gồm: lực ma sát trượt, lực ma sát lăn và lực ma sát nghỉ.

Lực ma sát trượt là gì?

Lực ma sát trượt

Lực ma sát trượt

– Lực ma sát trượt xuất hiện khi nào? Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật trượt trên bề mặt của một vật khác. Và lực ma sát trượt luôn ngược hướng chuyển động.

– Lực ma sát trượt ví dụ: Ở đàn violon, khi cọ xát cần kéo trên dây đàn thì giữa chúng sẽ xuất hiện lực ma sát trượt làm cho dây đàn dao động và phát ra âm thanh.

Lực ma sát lăn là gì?

– Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của một vật khác và lực ma sát lăn thường rất nhỏ so với lực ma sát trượt.

– Ví dụ về lực ma sát lăn: Lực ma sát lăn sinh ra làm cản trở chuyển động của các vật lăn trên mặt phẳng như bánh xe đạp, xe máy…

Lực ma sát nghỉ là gì?

Lực ma sát nghỉ

Lực ma sát nghỉ

– Lực ma sát nghỉ sinh ra giữ cho vật không trượt dưới tác dụng của lực khác.

– Lực ma sát nghỉ có đặc điểm:

  • Cường độ hay độ lớn thay đổi tùy theo vào lực tác dụng lên vật có xu hướng làm cho vật thay đổi chuyển động như thế nào.
  • Luôn có tác dụng giữ vật ở trạng thái cân bằng khi mà có lực tác dụng lên vật.

– Ví dụ: Lực ma sát nghỉ sinh ra giúp giữ cho thùng hàng không bị trượt xuống khỏi xe.

– Lưu ý:

  • Nếu vật đứng yên mà chịu tác dụng của các lực cân bằng thì sẽ không có lực ma sát nghỉ.
  • Nếu vật đứng yên mà chịu tác dụng của các lực không cân bằng thì sẽ có lực ma sát nghỉ.

Lực ma sát có tác dụng gì?

Lực ma sát luôn diễn ra trong tự nhiên, xung quanh chúng ta nhưng không phải ai cũng luôn không để ý tới. Ngày nay thì lực ma sát cũng được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Ví dụ như:

Lực ma sát giúp vật thể chuyển động dễ dàng hơn

Lực ma sát giúp vật thể chuyển động dễ dàng hơn

– Lực ma sát giữ cho các vật thể đứng yên trong không gian, giúp cho con người có thể cầm nắm một vật trên tay, đinh được giữ trên tường…

– Giúp cho các phương tiện đang di chuyển không bị trượt bánh ở những khúc cua.

– Lực ma sát còn giữ vai trò là lực phát động làm cho vật thể chuyển động. Ví dụ: xe chuyển từ trạng thái đứng yên sang di chuyển, lực đẩy mà động cơ sinh ra sẽ làm quay các tuabin sau đó truyền lực tới các bánh xe để xe di chuyển.

– Lực ma sát còn được ứng dụng để làm biến dạng các bề mặt trong một số lĩnh vực như: đánh bóng, sơn mài, mài gương…

– Lực ma sát được ứng dụng trong việc hãm tốc độ các phương tiện giao thông di chuyển trên Trái Đất. Lúc này, động năng của phương tiện chuyển thành nhiệt năng và 1 phần động năng của Địa cầu.

– Lực ma sát sinh ra nhiệt năng nên nó cũng được ứng dụng để đánh lửa hay dùng trong đá lửa.

Xem thêm:

Làm thế nào để giảm ma sát?

Lực ma sát có thể có hại? Lực ma sát mặc dù có ứng dụng nhiều trong cuộc sống nhưng nó vẫn có nhiều điểm bất lợi dó đó mà con người luôn muốn giảm ma sát để giảm thiểu tác hại.

Làm giảm lực ma sát

Làm giảm lực ma sát

– Chuyển từ lực ma sát trượt thành lực ma sát lăn. Ví dụ như trong ổ bi đó chính chuyển ma sát trượt thành ma sát lăn giúp giảm ma sát đáng kể và giảm khả năng bị bào mòn.

– Làm giảm ma sát tĩnh. Ví dụ: đoàn tàu hỏa khi khởi động thông thường đầu tàu sẽ bị giật lùi, điều này sẽ giúp cho đầu tàu kéo từng toa và chỉ chống lực ma sát tĩnh ở từng toa chứ không phải là ma sát tĩnh của cả đoàn tàu.

– Thay đổi bề mặt vật liệu/chất liệu sẽ giúp giảm ma sát. Ví dụ: sử dụng các chất bôi trơn như dầu, mỡ, nhớt… đối với các bề mặt rắn sẽ giúp giảm hệ số ma sát cũng như giảm khả năng bị bào mòn.

Trên đây là một số chia sẻ của chúng tôi liên quan đến lực ma sát. Hy vọng sẽ giúp bạn có thêm nhiều kiến thức bổ ích để phục vụ trong học tập cũng như công việc nhé!

Bài viết liên quan